AI in de openbare ruimte: van experiment naar toepassing
Managing Public Space en SPARC organiseerden op dinsdag 14 april een Sponsor Special over de inzet van AI in de openbare ruimte. In het House of AI op de TU Delft kwamen circa dertig professionals uit beleid, onderzoek en praktijk samen om kennis te delen en vooral: om met elkaar te verkennen hoe AI concreet kan bijdragen aan beter beheer.
Centraal stond niet zozeer de technologie zelf, maar de vraag hoe je AI daadwerkelijk implementeert in een complexe publieke context. SPARC, een samenwerking tussen TU Delft, Erasmus Universiteit en de gemeente Rotterdam, positioneert zich nadrukkelijk als brug tussen academie en praktijk. Technische innovaties zijn er genoeg, maar toepassing blijft achter. Dat heeft volgens de sprekers alles te maken met organisatievraagstukken: van datakwaliteit en eigenaarschap tot cultuur en samenwerking.
Leefbaarheid
Tijdens de bijeenkomst werden verschillende praktijkcases gepresenteerd. Zo liet de TU Delft zien hoe AI kan worden ingezet om de ‘visuele leefbaarheid’ van een stad te analyseren. Op basis van beelddata en voorkeuren van bewoners werd een model ontwikkeld dat inzicht geeft in hoe aantrekkelijk een omgeving wordt ervaren. Dit levert nieuwe perspectieven op, aanvullend op bestaande indicatoren zoals de Leefbaarometer.
Naastplaatsing
Een tweede voorbeeld kwam uit de gemeente Rotterdam, waar onderzoek is gedaan naar naastplaatsingen bij afvalcontainers. Door historische data en machine learning te combineren, werd zichtbaar dat dit probleem zichzelf versterkt: waar eenmaal afval naast de container ligt, neemt de kans op herhaling toe. Dit biedt aanknopingspunten voor gerichtere en efficiëntere inzet van capaciteit.
Asset-management
Ook werd vooruitgeblikt op meer integrale toepassingen, zoals AI-gedreven assetmanagement. Daarbij gaat het om het optimaliseren van vervangingsmomenten van infrastructuur, rekening houdend met kosten, hinder en onderlinge afhankelijkheden. De complexiteit hiervan is groot, maar juist daar ligt volgens de initiatiefnemers de meerwaarde van AI.
Geen wondermiddel
In het interactieve deel van de middag gingen deelnemers in groepjes zelf aan de slag met vraagstukken. De belangrijkste conclusies waren eensluidend: begin klein, werk vanuit concrete problemen en zorg voor goede data. Daarnaast is samenwerking cruciaal, zowel binnen organisaties als tussen gemeenten onderling. Veel initiatieven blijven nu nog op ‘eilandjes’ bestaan, terwijl opschaling juist veel waarde kan opleveren.
De bijeenkomst maakte duidelijk dat AI geen wondermiddel is, maar wel een krachtig instrument, mits goed ingebed in de organisatie. De grootste uitdaging ligt niet in de techniek, maar in het organiseren van samenwerking, eigenaarschap en vertrouwen.
