Deze zomer licht MPS een aantal publicaties uit de digitale bibliotheek uit. Onder het motto lees één artikel, neem drie inzichten mee laten we zien hoe wetenschappelijk onderzoek helpt om scherper te kijken naar het beheer van de openbare ruimte.
In deze tweede aflevering staat de publicatie Samenwerking binnen de gemeentelijke organisatie bij de transformatie van openbare ruimte: inzichten uit de casus Dakpark Rotterdam centraal. De auteurs zijn Mozafar Said, Barbara Tempels en Robbert Biesbroek.
Het artikel gaat over een herkenbare spanning in stedelijke transformatieprojecten. Gemeenten besteden veel aandacht aan samenwerking met externe partijen, zoals bewoners, ontwerpers, aannemers, ontwikkelaars en andere organisaties. Dat is logisch en belangrijk. Maar bij complexe openbare ruimte is minstens zo veel samenwerking nodig binnen de gemeentelijke organisatie zelf.
De casus Dakpark Rotterdam laat zien wat er gebeurt als verschillende gemeentelijke afdelingen betrokken zijn bij één grote transformatie. Ontwerp, ontwikkeling, uitvoering, beheer, veiligheid, financiën en beleid hebben allemaal hun eigen opdracht, logica en planning. Als die werelden onvoldoende op elkaar aansluiten, ontstaan problemen die later moeilijk te herstellen zijn. Denk aan onduidelijke verantwoordelijkheden, gebrekkige kennisoverdracht of keuzes die in de ontwerpfase logisch lijken, maar in het beheer lastig blijken.
Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat samenwerking niet alleen afhankelijk is van structuren en procedures. Ook vertrouwen, persoonlijke relaties, collegialiteit en korte lijnen spelen een belangrijke rol. Die informele samenwerking is waardevol, maar niet genoeg. Juist bij langdurige en complexe projecten moet samenwerking ook formeel worden georganiseerd en geborgd.
Drie inzichten uit deze publicatie
1. Interne samenwerking verdient net zo veel aandacht als externe participatie
Bij stedelijke transformatieprojecten wordt vaak veel werk gemaakt van participatie en externe samenwerking. Maar ook binnen de gemeente moet helder zijn wie wanneer betrokken is, welke afdelingen samen besluiten nemen en hoe kennis wordt overgedragen tussen fasen.
2. Informele samenwerking helpt, maar is kwetsbaar
Persoonlijke relaties, vertrouwen en korte lijnen kunnen veel mogelijk maken. Medewerkers weten elkaar te vinden en lossen samen problemen op. Maar als samenwerking vooral afhankelijk is van personen, wordt die kwetsbaar. Zodra mensen vertrekken, rollen veranderen of tijdsdruk toeneemt, kan kennis snel verdwijnen.
3. Beheer moet vanaf het begin meedoen
Een openbare ruimte is niet klaar bij oplevering. Zeker bij een complexe en multifunctionele plek als het Dakpark bepaalt beheer jarenlang of de ruimte goed blijft functioneren. Daarom moet beheer niet pas aan het eind toetsen, maar al in de ontwerp- en planfase als volwaardige gesprekspartner aan tafel zitten.
De publicatie maakt duidelijk dat de transformatie van openbare ruimte niet alleen een ontwerp-, uitvoerings- of participatieopgave is. Het is ook een organisatieopgave. Wie complexe openbare ruimte wil maken én goed wil beheren, moet zorgen voor structurele samenwerking tussen gemeentelijke afdelingen.
De belangrijkste les uit het Dakpark: samenwerking met de buitenwereld begint met samenwerking binnen de eigen organisatie.
Lees de volledige publicatie in de digitale bibliotheek van MPS.
