De reeks MPS Masterclasses 2025 over waardensturing maakte veel energie los. Voor Ton Beenen (Stichting RIONED) en Esther Philipsen (Kennisplatform CROW) was het aanleiding om een volgende stap te zetten: de oprichting van een Community of Practice rond waardensturing in de openbare ruimte. ‘Het zou zonde zijn als die uitwisseling hier stopt.’
Ton Beenen werkt al 34 jaar bij RIONED, tegenwoordig als kennisarchitect. ‘Ik coördineer de wat complexere programma’s voor kennisontwikkeling en probeer partijen binnen en buiten RIONED met elkaar te verbinden.’ Waardensturing is voor hem een logische ontwikkeling. ‘Voor parkeren bestaan strakke normen, maar voor waterberging niet. Terwijl riolering en water steeds meer bovengronds zichtbaar worden. Dan moet je keuzes maken: waar is ruimte voor parkeren, en waar voor water? Waardensturing helpt om die disciplines met elkaar in balans te brengen.’
Esther Philipsen brengt een ander perspectief mee. Zij werkte jarenlang bij de gemeente Rotterdam aan assetmanagement en het maatschappelijk waardenmodel. ‘Ik kom niet uit de techniek, maar ben vanuit communicatie- en organisatieperspectief het vakgebied ‘ingerold’. Voor mij was altijd de vraag: hoe neem je mensen mee in iets nieuws en maak je hun dagelijks werk makkelijker?’ Inmiddels werkt ze bij Kennisplatform CROW, waar ze zich richt op kennisontwikkeling voor de sector. ‘Wat voor de sector belangrijk is, is dat ook voor ons.’
Versneller
Volgens Ton en Esther zijn de MPS Masterclasses niet het beginpunt, maar een versneller om het sturen op waarden breed gedragen te krijgen. ‘De beweging was al in gang gezet,’ zegt Ton. ‘Rotterdam, Arnhem en andere gemeenten waren al bezig. Op een gegeven moment is het idee ontstaan: laten we alle kennis en initiatieven landelijk bundelen.’ Parallel aan de masterclasses werd hiervoor subsidie aangevraagd bij het Fonds Fysieke Leefomgeving. Die leidde eerst tot een verkenning, en inmiddels tot financiering voor een tweejarig vervolg. Een belangrijk onderdeel daarvan is een leidraad voor gemeenten. ‘Er is al veel, maar het is versnipperd en verschillend benoemd,’ aldus Ton. ‘Een leidraad is richtinggevend, niet normerend.’ Esther vult aan: ‘Ik zie het als een soort stappenplan. Gemeenten willen maatschappelijke waarden een plek geven in beheer en ontwikkeling en keuzes tegen elkaar af kunnen wegen, maar vragen zich af: waar begin ik?’
Behoefte
Daarnaast ontstaat nu de Community of Practice. Het idee kwam rechtstreeks voort uit de masterclasses. ‘Er kwamen tijdens de bijeenkomsten fantastische voorbeelden voorbij,’ zegt Esther. ‘En toen dacht ik: het is jammer als dit stopt. Er is zoveel herkenning en behoefte aan samen leren.’ Ton herkent dat: ‘Iedereen worstelt met dezelfde vragen. Dan is het logisch om dat leerproces te organiseren.’
De community krijgt geen open inloop. ‘Het is geen community of interest, maar of practice,’ benadrukt Ton. ‘Je moet zelf met het onderwerp bezig zijn en bereid zijn om te halen én te brengen.’ Esther: ‘We denken erover om te starten met een overzichtelijke groep gemeenten die elk met een eigen casus aan de slag willen.’ Wat de community precies gaat doen, ligt niet vast. ‘Dat zal uit de groep zelf komen,’ zegt Ton. Wel is de ambitie helder: ‘Praktijk, kennisontwikkeling en wetenschap bij elkaar brengen, zodat waardensturing echt toepasbaar wordt.’ Esther: ‘Hoe zorg je dat wetenschap en praktijk geen gescheiden werelden blijven en de beschikbare kennis breed toegankelijk wordt? Daar ligt een enorme kans.’
Meer weten?
Gemeenten met ervaring met waardensturing en interesse in deelname kunnen contact opnemen met Esther Philipsen, Kennisplatform CROW: esther.philipsen@crow.nl
